Радио Юрган

Приёмная/факс: 8 (8212) 24-01-16

Электронный адрес:
smi-komimu@mail.ru

Адрес: 167982 Республика Коми, г.Сыктывкар, ул.Карла Маркса, д.229

Йитчыны миянкӧд

Skype пыр.

Связаться с нами

через Skype.

Коми йöзöдчан керка - Чушканзіыд и ТӦВНАС лэбавлӧ

Чушканзіыд и ТӦВНАС лэбавлӧ

KM 10 1

2017 воыс кык журналлы зэв тӧдчана: «Крокодиллы» тырис эськӧ 95 во, а миян республикаын уналы радейтана «Чушканзі» пасйӧ 60 арӧс.

«Крокодиллӧн» медводдза номерыс петалӧма 1922 вося августын, тиражыс кыпӧдчылӧма 5-7 миллионӧдз. Но журнал лэдзӧмыд зэв дона сувтӧ, и сьӧм абутӧмла 2000 воын тупкысьӧма. Уджалысьясыс эськӧ босьтчылӧмаӧсь вӧчны «Новый Крокодил» петас, но олӧмыс сылӧн дженьыд жӧ вӧлӧма, 2008 воын пӧдлассьӧма и сійӧ.

KM 10 2

«Чушканзі» журнал мӧдӧма петны 1957 воӧ, кӧть сылӧн историяыс «Крокодил» дорсьыд абу жӧ ёна дженьыдджык (но ёна шудаджык – сійӧ и ӧні да, эскам, водзӧ уна во на кутас петны). Мыйла абу дженьыдджык? Да сы вӧсна, мый «Югыд туй» газет бердын «Оса» нима сатираа да шмоня лист бок медводдзаысь йӧзӧдлӧмаӧсь 1923 вося март 4 лунӧ на. И сійӧс ас синмӧн позяс видзӧдлыны Национальнӧй музейын. Сэні история юкӧнын октябрь помӧдз петкӧдлӧны «Между юмором и цензурой» выставка.

KM 10 3

Выставкасӧ котыртысьяс шуӧны, кор пӧ босьтчим уджас, чайтім –ӧдйӧ сійӧс бергӧдам, ӧд «Чушканзітӧ» кӧть «Крокодилтӧ» ставным лыддьылім и лыддям да бура тӧдам. Но музейса архивын «Крокодиллӧн» номеръясыс абу вӧлӧмаӧсь, да и «Чушканзілӧн» медводдза петасъясыс абу сюрӧмаӧсь. Ковмис пӧ шыӧдчыны йӧз дорӧ. А найӧ пӧ гортаныс вӧлӧм видзӧны тайӧ журналъяссӧ. Гортса архивсьыс дона документъясӧн музейсакӧд юксьӧмаӧсь Сыктывкарын, Изьва районса Кулимын, Москваын олысьяс. Тешкодь кӧть абу, но Москвасьыс вайӧмаӧсь абу «Крокодил», а «Чушканзі»: страналӧн юркарӧ овны вуджигӧн Комиысь семья сьӧрсьыс нуӧма коми кывъя журналлысь уна воӧн чӧжсьӧм став номерсӧ да некымын дас во медся донатор моз видзӧма найӧс.

KM 10 4

Дерт, ӧти выставкаӧ он вермы тӧрӧдны ставсӧ, мый окота петкӧдлыны йӧзыслы. Но шӧр нырвизьыс тӧдчӧ.

–Видзӧдалан «Чушканзіын», «Крокодилын» дас, кызь, комын, ветымын во сайын йӧзӧдлӧм карикатура-серпассӧ да казялан, мый найӧ абу важмӧмаӧсь. Кӧть ӧні выльысь петкӧд найӧс журнал лист бокъясӧ, – висьталіс выставкасӧ восьтігӧн музейын уджалысь Раиса Ларукова. – Водзын моз жӧ и ӧні ми серамвыв лэптам асьсӧ вылӧ пуктысь чина войтырӧс, лёк оласнога йӧзӧс, воддза моз жӧ кӧсъям, медым мир пасьтала вӧлі лӧнь олӧм, да омӧльтам война пестысьясӧс – а татшӧмыс и ӧні тырмымӧн.

KM 10 5

Кыв туялысь Евгений Цыпанов торйӧн пасйис, «Чушканзітӧ» пӧ любӧ лыддьыны, сэні гижысьяс «хулиганитлӧны», мукӧд газет-журналын моз оз «кос» кывйӧн вӧдитчыны да.

А «Чушканзіса» главнӧй редактор Григорий Хатанзейский шмонитыштіс (мӧд ногӧн висьтасьны сылы уджыс оз лэдз):

–Чушканзіыд гожӧмнас сӧмын лэбалӧ, а Комиын кутшӧмкӧ дзик нин аслыскодь зіяс эмӧсь. Найӧ вобыд лэбалӧны да чушкасьӧны. И тайӧ зіясыс уджалӧны «Чушканзіын»...

Да, Национальнӧй музейӧн веськӧдлысьӧс вежысь Светлана Бандуралӧн кывъяс серти, лоӧны республикалӧн чужӧмбанӧн. Збыль-збыль, тадз и шуис: «Чушканзі» – республикалӧн чужӧмбан».

KM 10 6

Павел Симпелев.

 

Добавить комментарий


наверх